Yabancı cisim aspirasyonu çocuğun kendi ağzına koyduğu  ya da birisi tarafından ağzına verilen bir maddeyi nefes borusuna kaçırmasıdır.

Yabancı cisim aspirasyonları ülkemizde ve tüm dünyada sık görülen ve ölüme neden olan acil hastalıklar arasındadır. En sık 6 ay – 3 yaş arasında görülür. Erkek çocuklarda daha sık görülmektedir. Erken teşhis edilmesi ve gecikmeden acil tedaviye başlanmasının ölüm sıklığını azalttığı bilinmektedir.

Nefes borusuna en sık yiyecekler kaçar (çekirdek ,fındık, fıstık, taneli yemek, fasülye, nohut vb), kemik parçaları ve  meyve çekirdekleri, küçük parçalı oyuncak, kalem ucu, çengelli iğne,toplu iğne yiyecek dışında en sık nefes borularına kaçan maddelerdir.

Beslenme ya da oyuncaklarla oynarken ani olarak ortaya çıkan nefesin kesilmesi, morarma, öksürük ve hırıltı nefes en sık ortaya çıkan bulgulardır.

Yemek yerken ya da oyun oynarken aniden  öksürük, nefes darlığı gelişen ve yabancı bir maddenin nefes borusuna kaçtığı düşünülen hastalarda yabancı cisim görülmeden körlemesine parmak ile çıkarılmaya çalışılmamalıdır. Böyle bir girişim yabancı maddenin daha ileriye giderek hava yolunun tam tıkanmasına ve çocuğun kaybedilmesine yol açabilir. Böyle bir durumda yabancı maddenin hava yolundan çıkarılabilmesi için çocuğun yaşına göre uygulanabilecek çeşitli manevralar vardır. Bu manevralar temel yaşam desteği almış kişiler tarafından uygulanmalıdır. Hasta mümkün olan en kısa sürede hastaneye acil servise başvurulmalıdır.

Yabancı cisim ameliyat gerektirmeden ışıklı-kamera  sistemi ile hava yollarından çıkarılır. Genel anestezi  altında nefes borularına yerleştirilen boru ve ışıklı kamera sistemleri ile yabancı cisim görülür ve çıkarılır. Havayollarındaki yabancı cismin erkenden tanı alması ve çıkarılması belirtilerde hızlı bir düzelme sağlar. Yabancı cisim tanı almadan uzun süre hava yolllarında kalır ise  ve geri dönüşümsüz hasara neden olabilir.

Korunma en önemli tedavi yöntemidir !!!!!!!  Yabancı bir cisimin hava yollarına kaçması hayatı tehdit eden ve ölümle sonuçlanabilen bir durum olduğu için ailelerin ve çocuk bakıcılarının bu konuda çok dikkatli olmaları ve eğitilmeleri gerekir. Üç yaşından küçük çocuklarda azı dişleri yoktur ve bu yaştaki çocuklara akciğere kaçması kolay olan üzüm, sosis, havuç gibi besinler  uygun şekilde hazırlanmadan verilmemelidir. Çocuğun uygun şekilde çiğnemesi, yutabilmesi ve konsantre olabilmesi için yemek sırasında rahatsız edilmemelidir. Ağzında yemek var iken koşmasına izin verilmemelidir. Fındık, fıstık, leblebi vb gibi besin maddeleri 4-5 yaştan önce çocuklara verilmemelidir. Çocuklar için  yaşa uygun oyuncakların seçilmesi ve özellikle 3 yaş altında küçük parçalı oyuncakların verilmemesi uygundur.